Sabri Ülgener Hayatı

Mehmet Fehmi Efendi ile Emine Behice Hanım’ın ikinci çocukları olarak
dünyaya gelen Ülgener’e babası ve annesi kendi babalarının ilk isimlerini
vermişlerdir. Bu şekilde isim vermek aslında Anadolu’da bir gelenekti. Mehmet
Fehmi Efendi’nin babası İsmail Efendi, Emine Behice Hanım’ın babası ise Hasan
Sabri Paşa’dır. Böylece doğan çocuğun ismi İsmail Sabri oluyordu.1
Ülgener’in hayatı ile ilgili aslında en ayrıntılı bilgilere ulaşmak mümkündür.
Bu da O’nun yakın arkadaşı ve öğrencisi olan Prof. Dr. Ahmet Güner SAYAR’ın
çalışmaları sayesinde daha da mümkün hale gelmiştir. Sayar, 1998 yılında neşrettiği
Bir İktisatçının Entelektüel Portresi Sabri F. ÜLGENER adlı eserinde bu konuda
araştırmacılara büyük ölçüde yardımcı olmuştur. “…Ülgener’in hayatı ile ilgili
çalışma kaynaklarını Sayar’ın hocası için hazırlamış olduğu eser ve Ülgener’in
vefatını müteakip İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Mecmuası’nın Ülgener için
hazırlanmış olan Ülgener’e Armağan sayısı oluşturmaktadır. Bu kaynaklardan başka
bilgilerin varlığı söz konusudur. Ancak bu iki kaynak özellikle de Sayar’ın eseri
Ülgener’in hayatı konusunda temel oluşturmaktadır.
2
Sabri Ülgener İstanbul doğumludur. Fakat baba tarafı Safranbolu kökenlidir.
Ülgener’in dedesi eğitim için İstanbul’a gelmiş ve bu durumda babası da dedesi ile
İstanbul’a gelmek zorunda kalmıştır. Dedesinin medrese eğitimi için İstanbul’a
geldiği söylenmektedir. Dedesinin Nakşibendi şeyhliği yaptığı bilinmektedir.
Dolayısıyla denebilir ki, Ülgner’in ailesi Osmanlı’nın ilmiyye sınıfına dahildi. Ve
dolayısı ile Ülgener de bu yönde ilmini ailesi yanında informel olarak tamamlamıştır.
Buna karşın annesi ise askeriyeye mensuptur. Behice Hanım İstanbullu’dur.
Babası Hasan Sabri Paşa’dır. Dolayısıyla Osmanlının son dönemlerindeki askeriye
ve ilmiye sınıfı arsındaki sürtüşme bu evliliğe yansımış, çeşitli sıkıntılara rağmen bu
izdivaç gerçekleşmiştir. 3
1
ÖZKİRAZ, Ahmet, Sabri F. Ülgener’de Zihniyet Analizi, 2000.s.29, Ankara, a yayınevi 2
ÖZKİRAZ, Ahmet, Sabri F. Ülgener’de Zihniyet Analizi, 2000.s.30, Ankara, a yayınevi 3
SAYAR, Ahmet Güner, Bir İktisatçının Entellektüel Portresi Sabri F.Ülgener, 1998.s.45, İstanbul,
Eren Yayıncılık 2
Bu iki çiftin çocukları olarak Ülgener, 1911’de İstanbul’da dünyaya gelmiştir.
İlk tahsilini “ İstanbul Sultanisi”nde tamamlamıştır. Daha sonra bu okul İstanbul
Erkek Lisesi olması dolayısıyla buradan 1932 yılında mezun olmuştur. Devlet
okullarında devam eden bu eğitim diğer taraftan evde babası tarafından da dini
eğitim verilerek eksikler giderilmeye çalışılmıştır. Babası O’na medrese tarzı
eğitimler vermekteydi. O da babasının çevresinden olan ilmiye sınıfı mensuplarının
sohbetlerine katılıyordu. Bu kişiler Ülgener’in ilerde üzerinde çalışacağı kişiler
olacaktı. Çünkü onlar O’nun gözünde bir geleneğin, bir kültürün timsalleriydi.
Onlardan alacağı çok olabilirdi. Bu kişiler insanı kırmadan nazikçe konuşurlardı ve
bu aslında bir zihniyetin dışavurumu idi. Onlar Osmanlıdan Cumhuriyet’e kalacak
olan son anlayışın maddeye uzaktan bakma, ona dokunmama geleneğinin belki de
son temsilcileri idiler.
Bu bilgilerin yanında Ülgener baba ocağında bir de hüsn-i hat dersleri
almıştır. Ve bu alışkanlığı ömrünün sonuna değin devam etmiştir. Buradaki hocası
yine sadece babası olmuştur. Ülgner’in bir de Osmanlı şiiri merakı vardır. Bu şiir
merakı da yine O’nun düşünce hayatını belirleyen temel faktörlerden olmuştur. Şiir
konusunda Ülgener kuzeni Nazım Hikmet’le farklı düşünmekteydi. Ülgener şiir
konusunda üstad olarak Yahya Kemal’i görürdü. Kendisi şiir yazamazdı. Ama şiir ve
hüsn-i hat sanatı zihniyet araştırmalarında araç olarak kullanıp aynı zamanda temel
kaynak olarak almıştır.
Ülgener orta okuldan sonra İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nden 1935
yılında pekiyi derece ile mezun olur. Aynı yıl İstanbul Üniversitesi Hukuk
Fakültesinin İktisat ve İçtimaiyat Enstitüsüne asistan olarak girer.4
Bu esnada 1933 üniversite reformu ile beraber çok sayıda Alman hoca
Türkiye’ye gelip dersler vermeye başlamıştır. Bunların arasında F.Neumerk,
J.A.Schumpeter ve A.Hansen de vardı. Ülgener J.A.Schumpeter ve A.Hansen ile
bizzat çalışma fırsatı da bulmuştur.

Alıntıdır. Yüksek Lisans tezi. YOK. GOV.TR Tez veritabanı

Advertisements
This entry was posted in Uncategorized. Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s